NÉT ĐẸP CỦA BÀI CA DAO "HÔM QUA TÁT NƯỚC ĐẦU ĐÌNH…" Ở ĐỒNG XUÂN (Lê Kim Tám)

Chúng ta đều biết bài ca dao, "Hôm qua tát nước đầu đình" là một sáng tác dân gian nổi tiếng trong cả nước. Bài ca dao này được Vũ Ngọc Phan sưu tầm và giới thiệu từ rất lâu. Nó nổi tiếng bởi tài dựng chuyện, dẫn chuyện của tác giả dân gian miêu tả việc chàng trai tán tỉnh và hỏi cưới cô gái một cách có duyên, khéo léo. Đó còn là một bài ca dao thể hiện niềm tin vào cuộc sống của người lao động, …

CÁC HÌNH THỨC THỜI GIAN NGHỆ THUẬT TRONG THƠ TRUNG ĐẠI

1. Khái niệm thời gian và thời gian nghệ thuật

1.1. Khái niệm thời gian:

Theo Từ điển tiếng Việt, “thời gianlà một phạm trù triết học, cùng với không gian là hình thức tồn tại của vật chất, của thế giới. Không có sự vật hiện tượng nào tồn tại ngoài nó, chỉ trong thời gian và không gian thì sự vật mới có tính xác định” Từ  định nghĩa trên chúng ta có thể thấy rằng thời gian là một phạm trù triết học, là hình thức tồn tại của thế giới vật chất, nhờ có thời gian mà thế giới vật chất trở nên xác định. Được xác định bởi thời gian, thế giới vật chất vận động, biến đổi không ngừng.

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI CHIẾN SĨ TRONG VĂN XUÔI 45 - 75

Cách Mạng tháng Tám 1945 là một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Cuộc tổng khởi nghĩa vẻ vang này không chỉ có ý nghĩa đánh dấu những mốc sự kiện cách mạng tiêu biểu mà quan trọng hơn Cách mạng tháng Tám còn là bước chuyển mình trong mọi lĩnh vực của đời sống lịch sử xã hội. Sau ngày Hồ Chủ Tịch đọc bản “ Tuyên Ngôn Độc Lập” khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, cả quân và dân ta chuyển sang một giai đoạn đấu tranh mới, khốc liệt hơn, khó khăn hơn. Giai đoạn lịch sử 1945 – 1975 với hai cuộc kháng chiến trường kì : kháng chiến chống Pháp và kháng chiến chống Mỹ.

TRIẾT LÍ TÀI MỆNH TƯƠNG ĐỐ TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN DU

MỞ ĐẦU

Nguyễn Du được các thế hệ sau nhắc đến với những sáng tác bất hủ, ông sáng tác bằng cả chữ Hán và chữ Nôm. Với chữ Hán chúng ta biết đến Thanh Hiên thi tập (khoảng 78 bài) Bắc hành tạp lục, Nam trung tạp ngâm, với chữ Nôm là Truyện Kiều, Văn chiêu hồn…

Người Trung Quốc vẫn nhắc nhỏm nhau “Bất học thi vô dĩ ngôn” để gìn giữ vẻ đẹp vốn có của ngôn ngữ dân tộc, còn với người Việt chúng ta thì không biết đến Kiều thì như chưa biết đến tiếng Việt vậy. Nói như nhà thơ Chế Lan Viên:

TRIẾT LÍ NHO - PHẬT - ĐẠO TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN DU

1.  Tư tưởng Nho – Phật – Đạo

1.1.   Nho Giáo

- Nền tảng của Nho Giáo là học thuyết Thiên mệnh coi Thượng Đế (Trời) là một thực tại siêu hình. Còn vua là người thừa mệnh trời cai trị thiên hạ. Vị trí của vua là bất khả xâm phạm, thay trời hành động, để dân có được cuộc sống trật tự, công bằng, ấm no, hạnh phúc. Nếu vua làm trái lệnh trời, mất lòng dân, không còn thích hợp Chính danh, thì nhân dân sẽ phán xét, lật đổ và sẽ tôn xưng một người khác lên, mà không cần thông qua phiếu bầu. Để phụ tá cho nhà vua cai trị nước, sống mẫu mực và đức hạnh, thông qua thi cử triều đình tuyển chọn một đội ngũ quan chức thiện hảo, lấy nền tảng từ các kinh điển: Ngũ Kinh, Tứ Thư. Số quan chức trí thức này cùng với nhà vua sẽ cai trị điều hành đất nước, về mọi mặt. Những người theo Nho Giáo thì:

CÁC HÌNH THỨC KHÔNG GIAN TRONG THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

1. Tổng quan về không gian nghệ thuật

1.1.   Khái niệm không gian

Trong cuốn Từ điển tiếng Việt, Hoàng Phê đã cắt nghĩa, lí giải về không gian như sau: “Không gian là khoảng không bao la trùm lên tất cả sự vật hiện tượng xung quanh đời sống con người”.

Như vậy, không gian chính là môi trường chúng ta đang sống với sự tồn tại của các sự vật. Không gian chính là hình thức tồn tại của vật chất với những thuộc tính như cùng tồn tại và tách biệt, có chiều kích và kết cấu. Không gian này là cơ sở để con người sáng tạo không gian nghệ thuật.

THẾ GIỚI TÂM LINH TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN DU

I. Một số vấn đề lý luận chung

1. Khái niệm văn hóa 

Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa, mỗi định nghĩa phản ánh một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau. Từ văn hóa trong Chu Dịch được tách thành hai từ văn và hóa. Nghĩa gốc của từ văn là vẻ đẹp do màu sắc tạo ra. Văn là hình thức đẹp đẽ trong lễ nhạc, trong cai trị, trong ngôn ngữ, trong cách cư xử,…

Đến thời Tây Hán, Lưu Hướng đã sử dụng từ văn hóa sớm nhất, văn hóa được hiểu như một thức giáo hóa con người. “Dùng văn hóa không thay đổi được sẽ chinh phạt”. Về sau, văn hóa được hiểu như một phương thức để xây dựng cuộc sống.

Trong giáo trình “Cơ sở văn hóa Việt Nam”, Trần Ngọc Thêm đã định nghĩa về văn hóa như sau: “Văn hóa là một hệ thống hữu có các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình”. 

KHÔNG GIAN NGHỆ THUẬT TRONG NGÂM KHÚC

1. Những vấn đề chung

1.1. Thể loại ngâm khúc

           Ngâm khúc là một thể loại cơ bản có vị trí quan trọng trong văn học trung đại Việt Nam. Ngâm khúc là những ca khúc trữ tình dài hơi thể phản ánh những bi kịch trong đời sống nội tâm của con người khi đối diện với hiện thực cuộc sống trong một giai đoạn lịch sử nhất định, được viết bằng thể Song thất lục bát và bằng ngôn ngữ dân tộc (chữ Nôm).

Ngoài ra còn có rất nhiều định nghĩa khác nhau vể thể loại này:

CÁC HÌNH THỨC KHÔNG GIAN TRONG THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

1. Tổng quan về không gian nghệ thuật

1.1.   Khái niệm không gian

Trong cuốn Từ điển tiếng Việt, Hoàng Phê đã cắt nghĩa, lí giải về không gian như sau: “Không gian là khoảng không bao la trùm lên tất cả sự vật hiện tượng xung quanh đời sống con người”.

Như vậy, không gian chính là môi trường chúng ta đang sống với sự tồn tại của các sự vật. Không gian chính là hình thức tồn tại của vật chất với những thuộc tính như cùng tồn tại và tách biệt, có chiều kích và kết cấu. Không gian này là cơ sở để con người sáng tạo không gian nghệ thuật.

Tiểu luận : KẾT CẤU CỦA THỂ LOẠI TRUYỆN NÔM

I. Giới thuyết chung

1. Truyện Nôm

Truyện Nôm là một bộ phận văn học khá độc đáo và có giá trị của nền văn học phong kiến Việt Nam. Ðây là một loại hình tự sự có khả năng phản ánh hiện thực với một phạm vi tương đối rộng, vì vậy có người gọi truyện thơ Nôm là trung thiên tiểu thuyết (tiểu thuyết vừa). Bộ phận văn học này được sáng tác bằng chữ Nôm và phần lớn được viết theo thể lục bát- thể thơ quen thuộc nhất với quần chúng. Một số ít khác viết theo thể thất ngôn bát cú (thơ Ðường luật), tác phẩm Lâm Tuyền kỳ ngộ thuộc loại này.

TÀI LIỆU CẦN CHUẨN BỊ TRƯỚC CHO CĐ CỦA CÔ LÊ THU YẾN

1. Văn hóa và truyền thống văn hóa

2. Nho, Phật, Đạo

3. Văn hóa ứng xử

4. Văn hóa tâm linh

5. Thơ chữ Hán của Nguyễn Du

6. Truyện Kiều (đọc lại và so sánh với Kim Vân Kiều truyện)

7. Văn chiêu hồn

8. Sách Đặc điểm nghệ thuật thơ chữ Hán Nguyễn Du, Lê Thu Yến, Nxb Thanh Niên, 1999.

DANH SÁCH ĐỀ CƯƠNG TÀI VĂN THẠC SĨ CỦA LỚP (Trước khi bảo vệ đề cương)

    BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

                   DANH SÁCH ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ

                             Lớp : Cao học Văn học Việt Nam

                                        Khóa : 2013 – 2015

TT	Họ và tên học viên	Tên đề tài	Cán bộ hướng dẫn	Ghi  chú
01	Lê Thị  Kim Cương	Tư duy dân gian trong thơ Hoàng Cầm	TS. Nguyễn Diên Xướng
02	Lê  Tấn Cường	Hình tượng con người tha hóa trong truyện ngắn của Nguyễn Công Hoan và Nam Cao (từ góc nhìn so sánh)	TS. Nguyễn Quốc Khánh
03	Lê  Văn Định	Đề tài chiến tranh trong tiểu thuyết của Văn Lê	TS. Lê Thị Hải Vân
04	Nguyễn Thụy Đồng	Vũ Bằng trong đời sống văn học đô thị miền Nam	TS. Nguyễn Thanh Sơn
05	Trần Thị  Hồng Uyên	Phóng sự Tôi kéo xe (Tam Lang) và Việc làng (Ngô Tất Tố) dưới góc nhìn so sánh	TS. Nguyễn Thanh Sơn
06	Tiêu  Viết Hải	Thế giới nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Trí	TS. Nguyễn Văn Đấu
07	Hồ Thị  Thu Hảo	Đặc điểm truyện ngắn chọn lọc viết về nhà giáo Việt Nam	TS. Nguyễn Thanh Sơn
08	Võ Thị Hiền	Thế giới nhân vật trong truyện Phương Hoa	TS. Nguyễn Ngọc Quang
09	Lê Thị Kim Hoa	Thế giới nghệ thuật trong thơ ca Hồ Chí Minh	TS. Nguyễn Quốc Khánh
10	Trương Thị Mai Hương	Đức Phật, nàng Savitri và tôi của Hồ Anh Thái và Đường xưa mây trắng của Thích Nhất Hạnh dưới góc nhìn so sánh	TS. Bùi Thị Kim Hạnh
11	Trần Thị  Ngọc Lê	Phong cách nghệ thuật Văn Trọng Hùng	TS. Châu Minh Hùng
12	Nguyễn Thị Trúc Ly	Thế giới nghệ thuật truyện ngắn Ngô Phan Lưu	TS. Trần Văn Phương
13	Nguyễn Thị Mai	Nhân vật ẩn sĩ trong truyện văn xuôi trung đại Việt Nam	TS. Phạm Thị Ngọc Hoa
14	Lê  Thanh Mai	Đặc điểm hồi kí Vũ Bằng	TS. Nguyễn Thị  Thu Trang
15	Nguyễn Thị Thùy Nhân	Thế giới nghệ thuật trong sáng tác của Trang Hạ	TS. Trần Văn Phương
16	Bùi Thị Tiên Phúc	Thế giới nghệ thuật truyện ngắn Dương Thụy	TS. Trần Văn Phương
17	Trần Thị  Loan Phụng	Truyện cổ viết lại dành cho thiếu nhi	TS. Lê Nhật Ký
18	Hà Thị  Hoài Phương	Đặc điểm thơ Văn Cao	TS. Nguyễn Văn Đấu
19	Nguyễn Thế Thạnh	Đặc điểm truyện ngắn liên hoàn Nguyễn Huy Thiệp	TS. Lê Thị Hải Vân
20	Phạm Anh Tuấn	Sáng tác của Nguyễn Thi từ góc nhìn văn hóa	TS. Nguyễn Văn Đấu
21	Nguyễn Thị Minh Tuyền	Hệ chủ đề trong tiểu thuyết Hoang tâm và Xác phàm của Nguyễn Đình Tú	PGS. TS. Hồ Thế Hà
22	Lê Thị  Bích Vân	Thi pháp trong ba tiểu thuyết Bỉ vỏ, Quán nải, Hơi thở tàn của Nguyên Hồng	TS. Nguyễn Quốc Khánh
23	Dương Thị Thu Vân	Hà Nội trong Mùa lá rụng trong vườn của Ma Văn Kháng và Ba ngôi của người của Nguyễn Việt Hà	TS. Bùi Thị Kim Hạnh
24	Phạm  Tuấn Vũ	Điển cố trong thơ chữ Hán Nguyễn Du	TS. Nguyễn Ngọc Quang
25	Trần  Thị Yên	Thế giới nhân vật trong kịch lịch sử của Văn Trọng Hùng	TS. Nguyễn Ngọc Quang

Danh sách này có 25 học viên.